fbpx
E Fundit

 – Kursi i plotë i “Matematikës” me 50 orë mësimore video të regjistruara, nga 5000 LEK, ju e përfitoni për 3500 LEK! (së bashku me Testet)

10. Optika Gjeometrike– Teori, Formula dhe Ushtrime të Zgjidhura | Fizika për Maturën Shtetërore

Optika gjeometrike

Drita

Drita është valë elektromagnetike që përhapet në zbrazëti me v = 300 000 km/s.
Pra: \(c = 3 \cdot 10^{8}} m/s.\)
Në ujë shpejtësia zvogëlohet: \(v_{u}}= 225 000 km/s.\)

Treguesi i përthyerjes: n = c/v. Nuk ka njësi matëse, është numër.

\(n_{ajrit}} = 1\)
\(n_{ujit}} = 4/3\)
\(n_{qelqit}} = 1.5\)

Mjedisi me tregues përthyerje më të madh, quhet optikisht më i dendur.

SHËNIM: 

Kur një rreze drite kalon nga një mjedis i rrallë (n <<<), në një mjedis të dendur, i afrohet pingules.

• Drejtimi sipas së cilit përhapet drita, quhet rreze drite.

Optika gjeometrike - Ligji i pasqyrimit

Këndi rënës  – rrezja rënëse me pingulen

Ligji i pasqyrimit:

Këndi i rënies është i barabartë me këndin e pasqyrimit.  \(\alpha= \alpha’ \)

Ligji i përthyerjes:

\( \frac{\sin \alpha }{\sin \beta }=\frac{n_{2}}{n_{1}}=\frac{v_{1}}{v_{2}} \)

SHËNIM:

Kur një rreze bie pingul me sipërfaqen, këndi i rënies do të jetë 0˚:
⇒ këndi i pasqyrimit është 0.
⇒ këndi i përthyerjes është 0.
Optika - Ligji i përthyerjes

• Pasqyrimi i plotë i brendshëm:
Ndodh vetëm kur rrezja kalon nga një mjedis i dendur në një mjedis më të rrallë.

Optika - pasqyrimi i plotë

• Ekziston një kënd kufi për të cilin rrezja e përthyer formon kënd të drejtë me pingulen.
• Për kënde më të mëdha se këndi kufi, e gjithë rrezja kthehet e pasqyruar dhe këndi i rënies është i barabartë me këndin e pasqyrimit.

\(\alpha_{k qelq}= 42^{o}\)

\(\alpha_{u ujë}= 49^{o}\)

\( \frac{\sin \alpha_{k}}{\sin \beta }=\frac{n_{a}}{n_{u}}

\(sin\alpha_{k}}= \(\frac{1}{n_{u}}\)

USHTRIME TË ZGJIDHURA 

Ushtrimi 1: Gjeni pohimin e vërtetë për treguesin e përthyerjes.

Optika gjeometrike - ushtrimi 1

ZGJIDHJA

A) \(n_{1}<n_{2}<n_{3}\)
B) \(n_{1}=n_{2}>n_{3}\)
C) \(n_{1}>n_{2}>n_{3}\)
D) \(n_{3}=n_{1}>n_{2}\)

\(\alpha $_{3} >$ \alpha $_{2}>$ \alpha $_{1}\)

Përgjigjia: Alternativa e saktë është C.

SHËNIM:

Sa më i madh këndi i përthyerjes aq më i rrallë është mjedisi.

Ushtrimi 2: Një rreze drite kalon nga mjedisi 1 (qelqi) në mjedisin 2 (ajër). Gjeni pohimin e vërtetë për rrezen.

ZGJIDHJA

Optika gjeometrike - Ushtrimi 2: Një rreze drite kalon nga mjedisi 1 (qelqi) në mjedisin 2 (ajër). Gjeni pohimin e vërtetë për rrezen.

A) 1

B) 2

C) 3

D) 4

Përgjigjia: Alternativa e saktë është D.

SHËNIM:

Nëse këndi i përthyerjes është më i vogël se këndi i rënies, mjedisi i dytë është optikisht më i dendur.

Ushtrimi 3: Një rreze drite kalon nga mjedisi 1 me n1 = 2.4, në mjedisin 2 me n2 = 1.2. Gjeni:
a) Sa është këndi i përthyerjes?
b) Ndërtoni figurën.

TË DHËNA

\(n_{1}= 2.4\)

\(n_{2}= 1.2\)

\(\beta= ?\)

ZGJIDHJA

Optika gjeometrike - Ushtrimi 3:Një rreze drite kalon nga mjedisi 1 me n\_{1}=2.4, në mjedisin 2 me n\_{2}=1.2. Gjeni: a)  Sa është këndi i përthyerjes? b) Ndërtoni figurën.

Optika gjeometrike - Ushtrimi 3:Një rreze drite kalon nga mjedisi 1 me n\_{1}=2.4, në mjedisin 2 me n\_{2}=1.2. Gjeni: a)  Sa është këndi i përthyerjes? b) Ndërtoni figurën

\( \frac{\sin \alpha }{\sin\beta}\) = \(\frac{n_{2}}{n_{1}}\)

\(sin\beta}\) = \(\frac{\sin \alpha\ \cdot\ \(n_{1}}{n_{2}}\)

\(sin\beta}\) = \(\frac{\sin \ 30\ \cdot\ \(n_{1}}{n_{2}}\)

\(sin\beta}\) = \(\frac{\frac{{1}}{2}\ \cdot\ \({2,4}}{1,2}}\)

\(sin\beta}= 1 \Rightarrow \beta= 90^{o}\)

Ushtrimi 4: Një rreze drite kalon nga mjedisi 1 në mjedisin 2. Nëse rrezja e përthyer dhe pasqyruar janë pingule midis tyre, gjeni këndin e rënies.

ZGJIDHJA

Optika gjeometike - Ushtrimi 1: Një rreze drite kalon nga mjedisi 1 në mjedisin 2. Nëse rrezja e perthyer dhe pasqyruar janë pingule midis tyre, gjeni këndin e rënies.

\(\alpha_{rënies}= \alpha_{pasqyrim}\)

\(\alpha_{rënies}= 53^{o}\)

Ushtrimi 5: Dy pasqyra formojnë këndin 120 ˚ midis tyre. Rrezja 1 formon këndin 30 ˚ me sipërfaqen e pasqyrës 1. Ç’kënd formon rrezja që bie në pasqyrën e 2, me rrezen e pasqyruar nga pasqyra 2?

ZGJIDHJA

  1. Ndërtoj pingulen \(P_{ 1}\).
  2. \(\alpha_{ 1}= $ \alpha_{ 2}=60^{o}\)
  3. Zgjas rrezen dhe ndërtoj \(P_{2}\).
  4. Shfrytëzoj të dhënën (120 ˚) dhe gjej se:
    \(\beta=$ \alpha_{1}+$ \alpha_{ 2}=120^{o}\)

Optika gjeometrike - Ushtrimi 5: Dy pasqyra formojnë këndin 120 ˚ midis tyre. Rrezja 1 formon këndin 30 ˚ me sipërfaqen e pasqyrës 1.

Ushtrimi 6: Një rreze drite bie mbi një prizëm kënddrejtë dybrinjënjëshëm. Gjeni këndin e rënies në brinjën e dytë.

ZGJIDHJA

Meqenëse këndi i rënies është 0, edhe këndi i perthyerjes është 0.

Këndi 45˚ > 42˚(këndi kufi) ⇒ pasqyrim i plotë i brendshëm dhe rrezja nuk del në ajër.

Për të punuar me tezat e fizikës ndër vite, klikoni këtu.

Për të qënë pjesë e grupit të Fizikës, klikoni këtu.

Shihni dhe

22. Arenet – Teori, Formula dhe Ushtrime të Zgjidhura | Kimia për Maturën Shtetërore

Hidrokarburet aromatike (arenet) Fillimisht, emërtimi aromatik është vendosur për shkak të aromës karakteristike që kishin …

– Kursi i plotë i “Matematikës” me 50 orë mësimore video të regjistruara, nga 5000 LEK, ju e përfitoni për 3500 LEK për ditët e mbetura para vitit të ri shkollor! (së bashku me testet)